6. Sınıfta Fen Bilimleri Dersi Neyi Kapsar
6. sınıf fen bilimleri, 5. sınıftaki gözlem ve canlılar konularının üzerine gökyüzü olayları, insan vücudu sistemleri ve enerji-kuvvet kavramlarını ekler. Bu sınıfta ilk kez Güneş Sistemi'ndeki tutulmalar, vücudumuzdaki organ sistemlerinin birlikte çalışması ve kuvvetin ölçülmesi gibi konular ayrıntılı biçimde işlenir. Amaç, günlük hayatta gözlemlenen olayları (gölge oluşumu, kalp atışı, cismin hızlanması gibi) bilimsel bir çerçeveyle açıklayabilmektir.
Güneş Sistemi ve Tutulmalar
Güneş, Dünya ve Ay'ın konumuna göre oluşan Güneş tutulması ve Ay tutulması bu ünitenin temel konusudur. Ay tutulması, Dünya'nın Güneş ile Ay arasına girip gölgesini Ay üzerine düşürmesiyle; Güneş tutulması ise Ay'ın Güneş ile Dünya arasına girmesiyle oluşur. Bu iki olayı karıştırmamak için hangi gök cisminin ortada olduğuna dikkat etmek gerekir.
Vücudumuzdaki Sistemler
Destek ve hareket sistemi (kemikler, kaslar, eklemler), sindirim sistemi, dolaşım sistemi, solunum sistemi ve boşaltım sisteminin görevleri ve birbirleriyle ilişkisi bu ünitede işlenir. Örneğin sindirim sisteminde parçalanan besinler, dolaşım sistemi aracılığıyla hücrelere taşınır; solunum sistemi ise hücrelerin enerji üretmesi için gereken oksijeni sağlar. Sistemlerin birbirinden bağımsız değil, birlikte çalıştığını görmek bu ünitenin en önemli kazanımıdır.
Kuvvet ve Hareket
Kuvvetin bir cismi hareket ettirebileceği, durdurabileceği veya şeklini değiştirebileceği; kuvvetin dinamometre ile ölçülüp newton (N) birimiyle ifade edildiği bu ünitede öğretilir. Sürtünme kuvveti de burada işlenir: yüzey pürüzlü olduğunda sürtünme artar, cilalı bir zeminde ise azalır. Bir arabanın buzlu yolda neden kaydığı, sürtünme kuvvetiyle açıklanabilir.
Madde ve Isı, Elektrik Konuları
Isı ile sıcaklık arasındaki fark (ısı enerji aktarımı, sıcaklık bu enerjinin şiddeti), maddelerin ısınınca genleşmesi bu ünitenin konusudur. Elektriğin iletimi başlığında ise iletken ve yalıtkan maddeler, basit bir elektrik devresinin parçaları (pil, anahtar, ampul, bağlantı kabloları) ve devrenin açık-kapalı olma durumu incelenir.
Sık Yapılan Hatalar
- Güneş tutulması ile Ay tutulmasını birbirine karıştırmak, hangi gök cisminin ortada olduğunu unutmak.
- Isı ile sıcaklığı eş anlamlı sanmak; ısının enerji, sıcaklığın bu enerjinin ölçüsü olduğunu ayırt edememek.
- Vücut sistemlerini birbirinden bağımsız kutular gibi öğrenip aralarındaki bağlantıyı kaçırmak.
- Sürtünme kuvvetinin her zaman hareketi zorlaştırdığını düşünüp bazen gerekli olduğunu (yürürken ayakkabı tabanı gibi) atlamak.
Nasıl Çalışılmalı
Vücut sistemleri gibi çok kavramlı konularda şema çizmek ve terimleri kartlara çıkarmak işe yarar; Kartlarım aracıyla sistemlerin görevlerini kısa kısa tekrar edebilirsin. Tutulmalar ve kuvvet konularında yanlış yaptığın soruları Yanlışlarım listesinde tutup aynı hataya düşüp düşmediğini kontrol et. Konular arasındaki boşlukları görmek için Konu Haritam sayfasını düzenli kontrol etmek de faydalıdır.