Çeviri Soruları
Çeviri soruları iki yönde gelir: İngilizceden Türkçeye ve Türkçeden İngilizceye. Ölçülen şey sözcük sözcük karşılık bulmak değil, cümlenin taşıdığı bilginin eksiksiz aktarılmasıdır. Seçeneklerin hepsi akıcı okunur; fark ayrıntıdadır.
Dört Kontrol Ölçütü
- Kiplik: may, might, can, must, should ayrımı çoğu sorunun kilidi. "olabilir" ile "olmalıdır" arasındaki fark bir seçeneği doğrudan eler. Akademik metinlerde kesinlik derecesi özellikle sorulur.
- Olumsuzluk ve kapsam: Olumsuzluğun cümlenin hangi kısmını etkilediği kritiktir. Not all students passed ile All students did not pass aynı şey değildir; ilki "hepsi geçmedi", ikincisi "hiçbiri geçmedi" anlamına yaklaşır.
- Nicelik ve karşılaştırma: twice as many, far fewer, a slight increase gibi ifadelerdeki derece atlanırsa çeviri eksik kalır.
- Sebep-sonuç yönü: Hangi olgunun sebep hangisinin sonuç olduğu ters çevrilmiş seçenekler klasik tuzaktır.
Birebir Çeviri Tuzağı
En doğru görünen seçenek çoğu zaman en birebir olanıdır ve bu yanıltıcıdır. İki dilin cümle kuruluşu farklıdır; Türkçede yüklem sonda, İngilizcede ortadadır. Doğru seçenek, sözcük sırasını değil anlamı koruyandır. Tersi de geçerli: aşırı serbest, cümlede olmayan bir yorum ekleyen seçenek de yanlıştır.
Uygulanabilir Yöntem
- Kaynak cümleyi okuyun ve ana yüklemi belirleyin. Kim, neyi, ne zaman yapıyor?
- Kiplik ve olumsuzluk varsa işaretleyin; bunlar en sık bozulan öğelerdir.
- Seçenekleri bu iki öğe üzerinden eleyin. Genellikle iki seçenek hemen düşer.
- Kalan ikisini ayrıntıda karşılaştırın: nicelik, zaman, sebep yönü.
Nasıl Çalışılır?
Örnek Üzerinde
The findings suggest that the drug may reduce symptoms in some patients.
Bu cümlede üç öğe korunmak zorundadır: suggest (kesin kanıt değil, işaret), may (olasılık), some (hepsi değil). "Bulgular, ilacın bazı hastalarda belirtileri azaltabileceğini göstermektedir" çevirisi üçünü de taşır. Buna karşılık "Bulgular, ilacın hastalarda belirtileri azalttığını kanıtlamaktadır" seçeneği üç yerde birden bozar: suggest "kanıtlamak" olmuş, may düşmüş, some silinmiştir. Üçü de tek başına o seçeneği yanlış yapar. Akademik cümlelerde kesinlik derecesi, çeviri sorularının en sık kırıldığı yerdir.
Çeviri, ayrı bir yetenek değil; kelime ve dil bilgisinin birleşik sınavıdır. Akademik metinlerden kısa paragraflar seçip önce kendiniz çevirin, sonra doğru çeviriyle karşılaştırın. Farkın nerede çıktığına bakın — genellikle kiplik ya da bağlaçta çıkar. Kelime bilgisi ve dil bilgisi konularını sağlamlaştırmak bu bölümü de yukarı taşır.