ALES'te Son 30 Gün: Tekrar Planı ve Deneme Analizi

Son otuz gün, yeni konu öğrenme dönemi değil, bildiğini güvenilir hâle getirme dönemidir. Bu ayı iyi kullanan adayların netlerinde belirgin bir sıçrama görülür; kötü kullananlar ise hem yeni konuya yetişemez hem de eldeki bilgiyi tazeleyemez. Aşağıda son ayı dört haftaya bölen, ölçülebilir bir plan öneriyoruz.

Temel ilke: yeni konu yok, yeni alışkanlık var

Bu dönemde hiç çalışmadığınız bir konuya sıfırdan başlamak, iki sebeple zararlıdır. Birincisi, konuyu sınava kadar güvenilir hâle getirecek tekrar sayısına ulaşamazsınız. İkincisi, öğrenilmemiş bir konunun yarattığı kaygı, zaten bildiğiniz konulardaki performansı düşürür.

Bunun tek istisnası, kısa ve kapalı konulardır. Tek bir kural setinden oluşan, birkaç saatte kapanabilecek bir başlık varsa, üçüncü haftanın sonuna kadar eklenebilir.

Hafta hafta plan

Dördüncü haftada deneme sayısının azalması bilinçli bir tercihtir. Sınavdan hemen önce çözülen kötü bir deneme, kazandırdığı bilgiden çok özgüven kaybı getirir. Son haftanın işlevi ölçmek değil, ölçülmüş olanı korumaktır.

Deneme sayısını artırmak tek başına net getirmez; her denemenin ardından yapılan analiz getirir. Denemeyi çözmek için ayırdığınız sürenin en az yarısı kadar süreyi analize ayırın.

Deneme analizi nasıl yapılır?

Analiz, "yanlışlara bakmak" değildir. Her soruyu dört kutudan birine koyun:

1. Doğru ve emin: Dokunulmaz. Zaman ayırmayın.
2. Doğru ama emin değil: En tehlikeli kutu. Bu sorular bir sonraki sınavda yanlışa dönebilir; mutlaka çözümü yeniden yazın.
3. Yanlış: Hatanın kaynağını yazın: bilgi mi, dikkat mi, süre mi, soru kökünü yanlış okuma mı?
4. Boş: Bilmediğiniz için mi, vakit kalmadığı için mi boş kaldı? İki durum farklı çözüm ister.

Bu dört kutulu analiz, netinizin neden olduğu yerde olduğunu açıkça gösterir. İkinci kutunun kalabalık olması, temelin sanıldığından zayıf olduğunun en güvenilir işaretidir.

Analizi denemenin hemen ardından değil, birkaç saat sonra yapmak daha verimlidir. Sınav bittikten hemen sonra zihin hâlâ çözüm sırasındaki gerekçelere bağlıdır ve hatayı görmek güçleşir. Aradan zaman geçtiğinde soruya dışarıdan bakarsınız; böylece "neden bu şıkkı işaretlemişim" sorusunun cevabı çok daha net görünür.

Yanlış defterini doğru kullanmak

Yanlış defteri, yanlış yapılan soruların kopyalandığı bir arşiv değil, hataların sınıflandırıldığı bir listedir. Her satır tek cümle olmalı: "Yüzde problemlerinde indirim sonrası zammı başlangıç değerine uyguluyorum." Bu cümle, soruyu yeniden yazmaktan çok daha işlevlidir; çünkü sınavda hatırlanacak olan kuraldır, sorunun kendisi değil.

Son on günde yalnızca bu defteri okumak, yüzlerce soru çözmekten daha çok net kazandırır.

Tekrarı zamana yaymak

Son ayda en verimli tekrar yöntemi, aynı konuyu uzun bir oturumda bir kez çalışmak değil, artan aralıklarla birkaç kez görmektir. Bir konuyu çalıştığınız gün, ertesi gün kısa bir bakış, üç gün sonra bir soru seti, bir hafta sonra tek bir hatırlatma turu şeklinde planlayın. Her tur bir öncekinden kısadır ve bilgiyi sınav gününe kadar taze tutar.

Bunu uygulamak için karmaşık bir sisteme gerek yoktur. Takviminize konu adını yazıp yanına iki tarih daha not etmek yeterlidir. Otuz günlük dönemde her konunun en az üç kez karşınıza çıkması, "bu konuyu çalışmıştım ama hatırlamıyorum" cümlesini büyük ölçüde ortadan kaldırır.

Tekrar turlarında konu anlatımını baştan okumak yerine, önce soruyu çözmeye çalışmak gerekir. Hatırlamaya çalışmanın kendisi, okumaktan daha güçlü bir öğrenme biçimidir; takıldığınız noktada anlatıma dönmek ise hem kısa sürer hem de eksiği tam olarak gösterir.

Süre disiplinini yerleştirmek

Üçüncü hafta, süre çalışmasının haftasıdır. Denemeleri gerçek sınav saatinde, tek oturumda ve ara vermeden çözün. İki tur yöntemini uygulayın: birinci turda tanıdık soruları bitirin, ikinci turda kalanlara dönün. ALES'te dört yanlışın bir doğruyu götürdüğü göz önüne alındığında, ikinci turda hiçbir şıkkı eleyemediğiniz soruyu boş bırakmak doğru karardır. Puanlamaya ilişkin kesin bilgileri ilgili dönemin ÖSYM kılavuzundan teyit edin.

Son hafta: ne yapılır, ne yapılmaz

• Yapılır: Yanlış defteri okuması, kısa karma setler, uyku düzenini sınav saatine göre ayarlamak, sınav günü belgelerini önceden hazırlamak.
• Yapılmaz: Yeni kaynak açmak, son gün deneme çözmek, uykudan çalarak çalışmak, başka adayların netini kendinizinkiyle karşılaştırmak.

Sınav öncesi son akşam için basit bir kural koyun: çalışma saatinizi bitirdikten sonra defterleri kapatın ve gündelik bir işle uğraşın. Bu, kaçırdığınız konuları düşünmeyi bırakmanın en pratik yoludur.

Son iki gün, bilgi eklemekten çok zihni toparlamakla ilgilidir. Sınav sabahı yorgun başlayan bir adayın kaybı, bir haftalık çalışmanın kazancından büyüktür.

Kendi ilerlemenizi ölçün

Son otuz günde tek bir grafiği takip edin: haftalık net ortalamanız. Yükseliyorsa plan çalışıyordur, sabitse analiz yönteminizi gözden geçirin. Düzenli ölçüm için ALES deneme bölümünü, puan karşılığını görmek için puan hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Sınavın bölüm yapısı ve kapsamını son kez gözden geçirmek isterseniz ALES sınav sayfası hazırlığınızın çerçevesini hatırlatacaktır.