Çalışırken DGS'ye Hazırlanmak: Gerçekçi Bir Haftalık Program

DGS adaylarının önemli bir bölümü mezun olduktan sonra bir işte çalışmaya başlamış kişilerdir. Sekiz saatlik mesai, yol ve ev sorumluluğunun ardından kalan zaman sınırlıdır ve internette dolaşan "günde sekiz saat çalışın" türü programlar bu kitle için yalnızca vicdan azabı üretir. Bu yazıda haftada on iki ile on beş saat arasında, sürdürülebilir ve ölçülebilir bir program kuruyoruz.

Az ama her gün, çok ama arada bir'den iyidir

Sınav hazırlığında toplam süreden çok, sürenin dağılımı belirleyicidir. Hafta içi beş gün hiç çalışmayıp cumartesi sekiz saat oturmak, aynı sekiz saati beşe bölmekten daha az verim getirir. Nedeni basit: unutma eğrisi. Her gün kısa bir temas, bilgiyi tazeler; haftada tek temas, her seferinde baştan başlamak demektir.

Bu yüzden programın omurgası şudur: hafta içi her gün en az doksan dakika, hafta sonu iki blok.

Hafta içi doksan dakika nasıl bölünür?

Doksan dakikayı tek parça düşünmeyin. Çalışan bir adayın günü zaten parçalıdır ve bunu programa dahil etmek gerekir:

• Sabah 25 dakika: Önceki günün yanlışlarını gözden geçirme. Yeni konu yok, yalnızca tekrar. Zihin dinç olduğu için bu kısa blok beklenenden çok iş görür.
• Öğle arası 20 dakika: Telefonla ya da defterle kısa soru seti. On soru yeter. Hedef, süre değil temastır.
• Akşam 45 dakika: Asıl blok. Yeni konu anlatımı ve ardından o konudan soru çözümü.

Yol süresi uzun olan adaylar için toplu taşımada geçen zaman da kullanılabilir bir bloktur. Burada yeni konu öğrenilmez; ancak formül kartları, yanlış defteri ya da kısa paragraf soruları rahatlıkla çalışılır. Günde kırk dakikalık bir yol, haftada üç saate yakın ek çalışma demektir ve bu süre çoğu adayın hiç hesaba katmadığı bir kaynaktır.

Bu üç blok bir araya geldiğinde günlük doksan dakika tamamlanır ve hiçbiri tek başına ürkütücü görünmez. Programın sürdürülebilir olmasının asıl sebebi budur.

Hafta sonu: iki blok, iki işlev

Cumartesi ve pazarın işlevleri farklı olmalıdır. Cumartesi öğrenme günüdür: hafta içi yetişmeyen konu anlatımları, geometri gibi geniş zaman isteyen başlıklar buraya konur. Pazar ölçme günüdür: haftanın konularından karma bir set ya da tam bir deneme çözülür, ardından mutlaka analiz yapılır.

Analiz yapılmayan deneme, çözülmemiş sayılır. Denemeyi çözmek iki saat sürüyorsa, analizine en az bir saat ayırın.

Hafta sonu bloklarını ev işleri ve sosyal hayatın arasına sıkıştırmak yerine, hafta başında saatini belirleyip takvime yazmak gerekir. Belirsiz bırakılan hafta sonu çalışması, pratikte en sık iptal edilen çalışmadır. Cumartesi sabahı erken başlayıp öğleden sonrayı serbest bırakmak, çoğu çalışan aday için hem verimli hem de sürdürülebilir bir düzendir.

Örnek haftalık çizelge

Yorgun günler için yedek plan

Her programın çöktüğü gün olur: vardiya uzar, yol kapanır, hasta olursunuz. Çözüm programı terk etmek değil, önceden tanımlanmış bir asgari gün belirlemektir. Asgari gün şudur: yirmi dakika, yalnızca önceki yanlışların tekrarı. Bu kadarını yapan aday zinciri kırmamış olur ve ertesi gün geri dönmek kolaylaşır. Zincirin kırılması, kaybedilen bir günden çok daha pahalıya mal olur.

Neyi ölçeceksiniz?

Çalışan adayın en büyük riski, ilerleyip ilerlemediğini bilmeden aylarca devam etmektir. Üç basit ölçüt yeterlidir:

1. Haftalık net. Her pazar çözdüğünüz denemenin neti tek bir deftere yazılır.
2. Yanlış tekrar oranı. Aynı konudan ikinci kez yanlış yapıyorsanız, tekrar bloğunuz çalışmıyor demektir.
3. Soru başına süre. Netiniz sabit kalsa bile süreniz düşüyorsa ilerliyorsunuz.

Bu ölçütleri somutlaştırmak için hafta sonu çözdüğünüz DGS denemelerinin sonucunu düzenli kaydedin ve netlerinizin puana karşılığını puan hesaplama aracıyla takip edin.

İzin, mesai ve sınav haftası

Sınavdan önceki hafta, mümkünse iş yoğunluğunuzu azaltacak şekilde planlanmalıdır. Yıllık izninizin bir iki gününü sınav öncesine saklamak, o haftayı tekrar ve deneme analizine ayırmanızı sağlar. Bu dönemde yeni konuya başlamak fayda değil kaygı üretir.

Başvuru takvimi, sınav uygulaması ve tercih süreçlerine ilişkin bütün ayrıntıları ilgili dönemin ÖSYM kılavuzundan teyit etmeyi unutmayın. Sınavın kapsamı ve konu başlıkları için DGS sınav sayfasını inceleyebilirsiniz.

Beklenti yönetimi

Bu dönemde çalışma arkadaşlarınıza ve ailenize sınav tarihini söylemek de işe yarar. Çevresi durumu bilen adayın son hafta izin ayarlaması, mesai değişimi ya da ev sorumluluklarını devretmesi çok daha kolay olur. Hazırlığı gizli tutmak, gereksiz bir yük bindirir.

Çalışarak hazırlanan bir aday, tam zamanlı hazırlanan bir adayla aynı günlük süreyi yakalayamaz; bunu kabul etmek programın ilk şartıdır. Buna karşılık çalışan adayın iki avantajı vardır: düzen alışkanlığı ve net bir hedef. Haftada on iki saati kesintisiz altı ay sürdüren bir aday, düzensiz çalışan pek çok kişinin önüne geçer.