DGS'de Net Artırma: Hangi Bölüme Ne Kadar Zaman Ayrılmalı?

DGS hazırlığında en çok sorulan sorulardan biri şudur: "Sayısala mı daha çok çalışmalıyım, sözele mi?" Bu sorunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur; doğru cevap, adayın bugünkü netine bağlıdır. Bu yazıda, zamanı duygusal tercihe göre değil, kazanç hesabına göre paylaştıran bir yöntem kuruyoruz.

Marjinal kazanç: bir saatin karşılığı

Çalışma zamanınızı bir bütçe gibi düşünün. Her bölüme ayırdığınız bir saat, size belli bir net kazandırır. Akıllıca olan, bir saatin en çok net getirdiği yere yatırım yapmaktır. Burada sezgi yanıltıcıdır: çoğu aday zaten iyi olduğu bölüme çalışmayı sever, çünkü orada başarı hissi yüksektir. Oysa bir bölümde netiniz zaten yüksekse, oradaki her ek net gittikçe pahalıya gelir.

Genel kural şudur: düşük netli bölümdeki ilk kazanımlar ucuz, yüksek netli bölümdeki son kazanımlar pahalıdır. Bu yüzden zaman, önce zayıf bölüme akmalıdır.

Kendi durumunuzu üç soruyla belirleyin

1. Son üç denemede sayısal ve sözel netlerinizin ortalaması kaç?
2. Yanlışlarınızın kaçta kaçı bilgi eksikliğinden, kaçta kaçı dikkat ve süreden kaynaklanıyor?
3. Boş bıraktığınız soruların dağılımı hangi bölümde yoğun?

Bu üç cevap, aşağıdaki dağılım tablosunda hangi satıra girdiğinizi gösterir.

Nete göre zaman dağılımı

Bu oranlar katı kurallar değil, başlangıç noktalarıdır. Her üç haftada bir denemelerinize bakıp oranları güncelleyin.

Tabloyu uygularken bir noktaya dikkat edin: zayıf bölüme daha çok zaman ayırmak, güçlü bölümü tamamen bırakmak anlamına gelmez. Güçlü bölüm haftada birkaç kısa temasla canlı tutulmazsa, kazandığınız netin bir kısmını farkına varmadan geri verirsiniz. Kural şudur: ağırlık kayar, temas kesilmez.

Sayısalda net nereden gelir?

Sayısal bölümde net artışının büyük kısmı iki yerden gelir: temel işlem güvenliği ve soru tipini tanıma hızı. Zor soruları çözmeye çalışmak yerine, orta düzeydeki soruları hatasız ve hızlı çözmek çok daha fazla net getirir. Bir denemede en zor beş soruyu çözmek uğruna, rahatlıkla yapabileceğiniz on soruya vakit kalmaması klasik bir net kaybıdır.

Pratik ölçüt: bir sorunun ilk kırk beş saniyesinde yol haritanız oluşmadıysa, o soru ilk turda size ait değildir.

Sözelde net nereden gelir?

Sözel bölümde kazanım üç başlıkta toplanır: paragrafta ana düşünceyi doğru yakalamak, sözcük ve cümle düzeyindeki soruları hızlı bitirmek, mantık sorularında düzenli tablo kurmak. Sözel net, sayısalın aksine sıçramalı değil basamaklı artar; bu yüzden sabır ister ve bırakıldığında da hızla geriler. Günlük kısa temas burada şarttır.

Netin görünmeyen kaynağı: dikkat hataları

Adayların çoğu net artışını yeni konu öğrenmekte arar; oysa denemelerde yapılan yanlışların azımsanmayacak bir bölümü bilgi eksikliğinden değil dikkatten kaynaklanır. En sık görülen dört dikkat hatası şunlardır: soru kökündeki "değildir", "kaç eksik", "en az" gibi ifadeleri atlamak; bulunan sonucu sorulan büyüklükle karıştırmak; cevabı doğru bulup optik forma yanlış sıraya işaretlemek; işlem sırasında işaret kaybetmek.

Bu hataların ortak özelliği, çözülmesinin ek bilgi gerektirmemesidir. Yalnızca bir alışkanlık yeterlidir: soru kökündeki belirleyici sözcüğün altını çizmek ve sonucu bulduktan sonra "soru bunu mu istiyordu" diye tek saniyelik bir kontrol yapmak. Denemelerinizin analizinde dikkat hatalarını ayrı bir sütunda saydığınızda, çoğu adayın bu kalemden üç beş net kaybettiğini göreceksiniz. Bu netler, haftalarca konu çalışarak kazanılacak netlerden daha ucuzdur ve çok daha hızlı geri gelir.

Boş bırakmanın hesabı

DGS'de dört yanlış bir doğruyu götürür. Bu, tamamen rastgele işaretlemenin uzun vadede kazanç getirmediği anlamına gelir. Ancak iki şıkkı gerekçeli biçimde eleyebildiyseniz, kalan üç şık arasından işaretlemek matematiksel olarak lehinizedir. Karar kuralınız şu olsun:

• Hiçbir şıkkı eleyemediyseniz: boş bırakın.
• Bir şık elediyseniz: sınırda; o soruya zaten çok vakit harcadıysanız işaretleyin.
• İki ve üzeri şık elediyseniz: işaretleyin.

Puanlama ayrıntıları ve sınav uygulamasına ilişkin kesin bilgiler her dönem ÖSYM kılavuzunda yayımlanır; başvuru öncesi buradan teyit edin.

Üç haftalık ölçüm döngüsü

Zaman dağılımınızı sürekli değiştirmeyin. Üç hafta uygulayın, sonra ölçün. Ölçüm için tek bir soru yeterlidir: "Bu üç haftada hangi bölümde kaç net kazandım?" Kazanç düşük çıkan bölümden diğerine yüzde on kaydırın. Bu döngü, sezgiyle karar vermenin yol açtığı savrulmayı ortadan kaldırır.

Döngünün bir yan faydası daha vardır: kararınızı rakama dayandırdığınız için, kötü geçen tek bir denemeden sonra bütün programı değiştirme dürtüsüne kapılmazsınız. Tek bir sonuç eğilim değildir; üç haftalık ortalama ise eğilimdir ve güvenilir biçimde yorumlanabilir.

Netlerinizi düzenli ölçmek için DGS deneme bölümünü kullanabilir, sonuçların puana yansımasını puan hesaplama aracıyla izleyebilirsiniz. Sınavın bölüm yapısı ve kapsamı için DGS sınav sayfasını inceleyin.